/ در روش تحقیق / توسط

شبیه سازی؛ ابزار مهم پژوهش

امروزه, شبیه سازی به عنوان یکی از مهم ترین ابزار پژوهش در زمینه¬های مختلف علمی است. شبیه سازی به نوعی ساختن ” ماکت ” یا مدل عملیاتی است. در این مدل,واقعیت ساده¬تر ارائه می¬شود و عناصری از واقعیت که در آن ارائه می شود, از پیچیدگی کمتری برخور دارند. در شبیه سازی کوشش می¬شود واقعیت مورد نظر, ابعادی هرچه عینی¬تر  یابد و به درستی می توان گفت فرآیند شبیه سازی,تبدیل واقعیت از صورت  ذهنی, کیفی و پیچیده به عینی ملموس و ساده است. از دیگر ویژگی¬های شبیه سازی, امکان کنترل و دستکاری عناصر واقعیت و از طریق آن کل واقعیت است.

شبیه سازی از دیدگاهی در حکم نوعی سناریو سازی است. بدین معنی که حل واقعیتی را بر روی ماکتی جای می¬دهد و بدان ” مدل عملکردی” اطلاق می¬کنند. در این کل, عنصری نو وارد می¬سازند و تأثیرش را بر آن ملاحظه می¬کنند( ساروخانی, ج دوم,۴۸۵-۴۷۳).

در واقع یکی از جایگزین های تجربه آزمایشگاهی و میدانی که به طور مرسوم در پژوهش های مدیریت مورد استفاده قرار می گیرد شبیه سازی است. شبیه سازی برای تعیین آثار تغییرات, روش مدل سازی را به کار می¬گیرد و شبیه سازی های رایانه ای رفته رفته جایگاه شایسته ای در پژوهش های مدیریت به دست می آورد.

این مقاله را حتما مطالعه کنید: طراحی الگو؛ تعریف مدل

شبیه سازی نوعی آزمایش یا تجربه است که در محیطی بسیار همسان با محیط واقعی ( که رویدادها در آن پدید می آیند) صورت می¬گیرد. بدین معنا, شبیه سازی جایگاهی بین تجربه آزمایشگاهی و تجربه میدانی دارد, چرا که محیط تجربه را به طور ساختگی پدید می آورد, ولی از واقعیت چندان دور نیست. آزمودنی¬ها را در طوب یک مدت معین( از چند ساعت تا چند هفته) با تجارب دنیای واقعی مواجه می کنند  و ضمنا می توان آن ها را به طور تصادفی در گروه های مختلف به کار بست (سکاران,۱۸۱).

 

شبیه سازی؛ ابزار مهم پژوهش

شبیه سازی؛ ابزار مهم پژوهش

در شبیه سازی کوشش می شود واقعیت مورد نظر, ابعادی هرچه عینی تر یابد و به درستی می¬توان گفت فرآیند شبیه سازی تبدیل واقعیت مورد نظر از صورت ذهنی کیفی و پیچیده به عینی ملموس و ساده است. از دیگر ویژگی های شبیه سازی کنترل و دستکاری عناصر واقعیت و از طریق آن کل واقعیت است. بدین ترتیب,زمانی که بناست واکنش کشوری در برابر تهاجم محتمل خارجی برآورد شود, می توان هم عناصر و هم زمان را کنترل کرد و احیانا تغییر داد(ساروخانی,ج دوم,۴۷۴).

روی هم رفته, شبیه سازی را باید از طبیعی ترین جریان¬های اندیشه و مهم ترین شیوه¬ها در راه روشن ساختن واقعیت و ملاحظه عینی عوامل موثر و در هرحال تجسم پدیده اجتماعی فراگیر دانست. در جریان شبیه سازی, شامل نوعی پرتاب واقعیت بر روی ماکت یا حتی دستگاه هیدرولیک هستیم و انسان¬ها با بازبینی مجدانه واقعیت و زدایش جهات کیفی و ابهامات آن بهتر می¬توانند آن را بشناسند, ارزیابی کنند و در نهایت تصمیماتی درست در قبال آن اتخاذ نمایند. شبیه سازی در پردازش اطلاعات, مورد استفاده بسیار دارد (ساروخانی, ج دوم, ۴۷۵).

ارزشیابی الگوها و یا پیشنهادها
بعد از رسیدن به راه حل های مشکل باید با عنایت به ضوابط و معیارهای مورد نظر نظیر هدف ها, راه حل های مناسب به صورت الگو تنظیم گردند و این الگو مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرند. نکته گفتنی اینکه آزمایش تمامی الگوها گاهی بسیار گران تمام می شود. همچنین نباید فراموش کرد که نمی¬توان از آزمایش الگوها چشم پوشید. مصلحت اقتضا می کند که باید ابتدا به روش مقایسه متوسل شد و راه حل ها را با یکدیگر مقایسه کرد و معایب و مزایای هر یک را سنجید. سپس به لحاظ ویژگی های کمی و کیفی, آن ها را ارزیابی نمود و به الگوهایی رسید که با امعان نظر به جمیع جهات از جمله هزینه, قابلیت اجرا و امکان پذیر بودن راه حل و دیگر جهات, مناسب تر باشند. معمولا الگوهایی که مراحل کمتر و کوتاه¬تری را شامل می شوند و علاوه برداشتن قابلیت اجرا وامکان پذیری, هزینه  کمتری را در بر می¬گیرند, بر دیگر راه حل ها ترجیح دارند.
با ارزیابی راه حل های پیشنهادی معمولا یک یا دو راه حل که از سایر راه حل ها مناسب ترند و اطمینان کافی نسبت به عملی بودن آن ها هست, انتخاب و برای ارائه به مقامات مسئول سازمان آماده میگردند.

اعتبار الگو معمولا از طریق آزمایش اطلاعات در الگو و بررسی قابلیت اجرایی و انطباق نتیجه کار با ضوابط و مقررات حاصل می¬شود. الگویی که به صورت نهایی بعد از تغییرات و اطلاحات لازم مورد قبول گروه پژوهشگران قرار گرفت, باید طی گزارشی برای تصویب به سازمان سفارش دهنده یا ذینفع ارائه شود.( تجبر,۳۰۳۱)

نظری بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *